Dagen om te fietsen. Lichte oktober zonnestralen op mijn gezicht te voelen, met één hand aan het stuur en met de andere uitgestoken hand de wind onder mijn handpalm voelen. Het laat me glimlachen en naast vragen en twijfels in mijn hoofd brengt het een moment van nu.
Het zijn de dagen om na een regenbui in het bos te wandelen. De regendruppels die van de hoogste bomen, takken en bladeren helemaal naar beneden vallen tot op het groene mos. Ik zag voor mij een roodborstje op het wandelpad zitten, daar weer voor twee wandelaars die even stil stonden en daar weer voor twee reeën met hun witte achterkant, die kalm en lichtelijk verbaasd om zich heen keken. Hoe zijn we hier beland?
De dagen dat de vogels weer hoorbaar fluiten en voor mijn raam verschijnen. De koolmezen, pimpelmezen, vinken, merels en roodborstjes laten zich zien en horen. De kleuren van de bladeren aan de boom veranderen van het heldere groen naar het zachte roodbruine. De ene dag vallen ze dwarrelend, gedragen door een bries. De andere dag bewegen ze zich woest zigzaggend door de lucht, omdat de najaarswind van zich wil laten horen. Alles bij elkaar wordt er een pad gevormd van gevallen bladeren waar ik overheen kan lopen. Soms is het glad en soms knispert het.
Een eerste dag van een nieuwe periode in het jaar dat het hout weer kan branden in de kachel. Waarbij het oefenen is om de aangename temperatuur te creëren, zonder acht aanmaakblokjes te gebruiken. De ochtenden waar ik in het donker licht kan creëren met een kaarsje.
Een seizoen om drempels over te gaan en om op onbekende stoelen een boek te lezen. Dus daar zat ik op een nieuwe plek, in een soort van café restaurant waar het leeg genoeg oogde. Ik waardeerde de keuze uit verschillende soorten theedoosjes en het maakte me blij. Ik las vervolgens de eerste pagina’s van een tot op heden ongelezen boek. Om de zoveel seconden werd het geroezemoes om me heen luider en in plaats van het verhaal te lezen, hoorde ik de verhalen die hardop werden gedeeld. Ik zat erbij en luisterde er naar. Wil ik weg? Blijf wachten, want het komt.* Vervolgens verplaatste ik me naar een buitenstoel. Een open serre en de regen die tikkend viel op het glazen dak boven mij. Waar ik met jas aan en twee sjaals om nog wat meer pagina’s las. Het verhaal speelt zich af in Engeland, ergens aan de kust en ergens rond 1947. Het leest alsof het verhaal niet gebonden is aan een tijd.
Het zijn de dagen dat ik de wind onder de palm van mijn hand wil voelen.
* uit het boek van Sarah Winman: Het laatste jaar van Marvellous Ways
In een moment was (is) het even al wat ik nodig had (heb) en tevens al wat ik niet kan vangen in de woorden van een gedachte. Oftewel een gevoel. Het is een moment dat vervliegt zo snel als dat het er was. Het is niet vast te houden, los te laten of te omarmen. Het komt en gaat. Het stroomt. Het beweegt. Ik word er aan herinnerd dat alles veranderd, continue.
Ik krijg geen woord bedacht, wat het exact omvat. Kalmte komt het meest in de buurt. Kalmte in mezelf en om me heen. Toch doe ik ook een poging tot meer woorden, want de twee weken zijn voelbaar in lijf en hoofd en in de herinneringen die ik niet wil vergeten. Ik was twee weken met Willy, de rode kater, in Oldenburg Duitsland voor een huiszit.
Het waren warme, fijne, fantastische geweldige dagen in een comfortabel huis en met een prachtige tuin. Ik heb wat gefietst langs de kanalen, op meerdere bankjes gezeten en elke dag nieuwe groei in de tuin opgemerkt. Ergens ging het leven doen, over in het (even) zijn in het leven. Ik las vijf boeken. En warempel wel, had elk verhaal een toevoeging aan het gevoel en de plek waar ik even in kalmte kon zijn.
De kat – Takashi Hiraide De meest overduidelijke titel. Op de voorkant staat als recensie: ‘Je hebt voortdurend het idee dat er onder deze vederlichte vertelling een grote en diepe waarheid schuilt’ (de Volkskrant). Ik heb niet het idee, het is zo. Een hele diepe waarheid die wordt verteld in soms onbekende woorden en verwijzingen, maar met een fijnheid en puurheid qua Japanse schrijfstijl die ik blijf waarderen. Het is beeldend en grappig en herkenbaar. En het gaat ook over een huis en waar je je thuis voelt in de wereld. De hoofdpersoon beschrijft zijn tuin en de vogels en het schouwspel wat hij ziet. Het is het zien van dat alles. Het opmerken, het bewust zijn. De kat die hun leven binnen wandelt en wat het hen brengt. De persoonlijkheid die het echtpaar beiden op een verschillende wijze bij de kat zien. De verbinding, de liefde en het niet vanzelfsprekende.
Ik las het verhaal in een fantastische tuin en overal waar ik keek en op elk moment van de dag was er weer iets anders te zien en te horen. Willy de kat die mij zag, ik die hem zag. Een karakter die ik mocht leren kennen, hij die me toeliet in zijn leven. Ik mocht zijn manieren observeren en zijn routines volgen. Hij ging op zijn rug liggen binnen het uur dat ik er was en ik mocht zijn koppie aaien. Hij liep met me mee in de ochtendroutine van de tuin verzorgen en water geven. Hij was in mijn buurt, maar niet op mijn schoot. Hij genoot van de ochtendzon en tevens toonde hij me de kalmte van zitten en liggen in die zon. We waardeerden elkaars aanwezigheid en het bracht ons beiden iets wat we nodig hadden en toch konden we ook onze eigen weg weer gaan. Een wederkerigheid die ik zelden als zo vanzelf heb ervaren.
Toen god een konijn was – Sarah Winman Het verhaal liet me verwonderen en bewonderen. Al wat een klein meisje mee kan maken in een leven vol veranderingen en verdriet. Fantastisch mooi geschreven en met bewondering gelezen. Soms leek het te absurd en toch dacht ik dan: wat als de wereld, het universum zo zou werken? Het verwonderen over de wereld waarin ik leef en dat dat soort verhalen daadwerkelijk opgeschreven worden. God kan een konijn zijn. Als kind kan en mag je zo denken. Je kan je konijn god noemen en dat logisch vinden en daar troost bij ervaren. Het leven is daarnaast onvoorspelbaar triest en liefdevol en verdrietig en grappig. De tuin en Willy gaven me de ruimte om niets te willen, behalve zoveel pagina’s lezen en omslaan op een dag als dat ik wilde. Dat er kalmte ontstaat in het zitten op een stoel en genieten van een verhaal dat zo fijn en waardevol is.
Huize Volverve – Monique van Roosmalen Toen kwam er ter herinnering het boek van Huize Volverve. De bewuste rijkdom voor ieder van ons dat we hopelijk oud kunnen worden. En hoe oud we ook mogen worden, er is een geschiedenis die ieder van ons met zich meedraagt. Een levensverhaal dat zich vormt met de jaren die passeren. Herinneringen die gevuld zijn met schaamte, vreugde, verlies, de dood, liefde vinden en verliezen. Is het beeld dat er wordt geportretteerd het beeld van hoe we onszelf zien? Is dat wat we voor onszelf hebben bedacht ook de waarheid waarin het leven zich om je heen vormt?
Het huis met de kersenbloesem – Sun-mi Hwang Dit verhaal bracht wederom de aandacht terug naar de natuur en de bevestiging van hoe belangrijk omgeving is. Voor mij en meerderen met mij. De tuin. Elke ochtend mocht ik even rondlopen en zien wat er weer veranderd was in de tuin waar ik even mocht verblijven. Welke bloem is gaan bloeien, hoeveel tomaten zijn nu toch echt rijp en welke komkommer is nu groot en groen genoeg om in mijn salade te verwerken? Welke aardbei kan vandaag geplukt en gegeten worden? Het water elke dag aanvullen voor de vogels, zodat ze kunnen drinken en badderen. Zoveel te zien en te observeren elke ochtend. Wat is de verandering? Wat was er gisteren nog niet en nu wel? Wat mis ik vandaag, wat gisteren nog een ontdekking was? De kersenbloesem die niet bloeide in mijn tijdelijke tuin, maar wel in het boek. De zachtheid, de werkelijkheid van het leven dat voorbij gaat in een snelheid die niet bevatten is. Het verandert per dag en men denkt het te kunnen controleren, vast te pakken, maar is het dat ook echt? Een boek uit Zuid-Korea met het Oosterse element van het fijne, kleine en ontastbare en toch o zo leefbare waarin we ons allen bevinden. Een zoektocht naar welbevinden. Het willen vasthouden aan een verhaal dat ondertussen op een andere manier is gevormd en niet overeenkomt met de realiteit die je zelf wil. Hoe leef je dan toch verder? Een man die terugkeert naar het enige huis dat ooit een paar jaar in zijn jeugd als een soort van thuis voor hem voelde. De herinneringen kloppen gaandeweg het verhaal steeds minder met de huidige werkelijkheid.
Eve Green – Susan Fletcher(Engelse versie) Tot slot een verhaal in het prachtige Wales. Het leven en de dood die Eve Green vanaf een jonge leeftijd (achter)volgt. Het mysterie van de ontvoering van een jong meisje waar geen antwoord op wordt gevonden. Het blijft onopgelost. Al de vragen worden niet beantwoord in het boek. Hoe fijn deze twee weken ook waren, ik heb niet opeens antwoorden op mijn werk-, zingeving- of levensvragen. Het blijft onopgelost en hoe kan ik toch zo kalm en fijn en ontspannen de afgelopen weken zijn? Zijn in al die onbekendheid. Fietsen, lezen en op vele banken en stoelen zitten. Al dat omgeven door het groen van bomen en blauw van water. Water dat kabbelt of ik het nu wil of niet. Het beweegt. Eve Green leeft haar leven in al wat haar is overkomen, de mensen die ze ontmoet, de liefde die er altijd was, al waar ze niet voor heeft gekozen en toch wat onderdeel is van haar verhaal.
Willy, de tuin en het huis Willy, de tuin en het huis gaven mij kalmte. In mij en om mij heen. Ik had tientallen dingen kunnen doen en ergens in al die dagen daar waren Willy, de tuin en het huis al dat ik nodig had. Het was er fijn en rustig. De ligging was niet het meest fantastische weidse uitzicht ooit en ik sliep niet in het meest stille huis. Wel had het de groene, bloeiende tuin, een trouwe Willy en een huis dat mij een soort van geborgenheid bracht. En een ´ik´ die kon lezen op elke stoel in elke hoek van de tuin en het huis.
Ik ben niet meer daar. Ik mis ze. Willy, de tuin en het huis. Het gevoel is er nog ergens in de verte, zo’n sluimerend gevoel op de achtergrond waarvan je weet dat het er ooit was, en toch ook ongrijpbaar in het heden. En toch geruststellend fijn dat het nu bij mij is. In gevoel en hoofd (en foto’s) kan ik er naar terug als ik wil.
Ik kon wegdromen bij een verhaal, in de schaduw van de bladeren van de boom.
Na het uitlezen van het boek De kraanvogel vrouw van Patrick Ness was er een fijne verwondering en drang naar: ze bestaan dit soort verhalen, ik wil er meer lezen. Bij toeval vond ik dit boek weer langs de weg in een bibliotheekkastje. Naast een prachtige kaft qua kleuren was ook de achterflaptekst die me enthousiast maakte om te gaan lezen. Het is een verhaal met Japanse invloeden. Het heeft het stille, creatieve en pure wat in woorden en gevoel tot een verhaal is geschreven. Het magische, mysterieuze en mystieke. Het verstilde en hoopvolle. Mystiek verlichtende zou ik het willen noemen. Het bijna bovenwonderlijke verklaarbare en onverklaarbare van het leven, de dood en wat daartussenin is. Prachtige opbouw. Een eind passend bij het verhaal en toch gaf het een onaf gevoel. Net zoals een leven soms nog niet klaar is met leven en de dood er dan toch is.
Het lot en ik bepalen welke boeken ik lees voor een aantal maanden nu. Het gaat best goed met de ´toevallige´ keuzes die ik maak in de bibliotheekkastje langs de weg, maar wat als ik mijn opties wat groter kan maken? Het bracht me naar de gedachte om toch maar weer eens te kijken naar de ‘echte’ bibliotheek en uit te zoeken hoe dat werkt en wat het kost.
Vroeger schreef je je in bij de bibliotheek in de gemeente van waar je woonde. Is dat nog steed zo, zijn er andere mogelijkheden? Ik ontdekte dat er tig opties zijn. Per gemeente verschilt het. Het irriteerde me meteen, dat het overal anders werkt. Overal een ander soort abonnement en andere kosten en andere uitleentermijnen. Ik was naïef in mijn denken dat het voor elke bibliotheek in Nederland hetzelfde zou zijn. Kan ik niet gewoon een boek lenen zonder abonnement? En waar dan en hoe dan? Ik liep ooit, een aantal maanden geleden al eens, de bibliotheek van Boxtel binnen. Het is onderdeel van een vaak gefietste route en er is een (gratis) toilet.
Het voelde toen als een mooie ruimte, onverwacht interessant om even van binnen te zien. Een hoeveelheid aan boeken waar ik even middenin stond. Na online zoeken en allerlei bibliotheekvestigingen te vergelijken, kwam ik toch uit bij die van Boxtel. Het heeft ruime openingstijden en de mogelijkheid om via de BiebApp per boek te huren (2 euro). Voor mij ideaal om te proberen, om te kijken of het lezen blijft gebeuren en ik hoef niet meteen een jaarabonnement met die bijkomende kosten af te sluiten. Snel na dat besluit was het doel van de dag om te gaan fietsen en eens te gaan zoeken naar welk boek ik dan zou willen gaan lenen. Met hetzelfde enthousiasme als dat ik voor een bibliotheekkastje langs de weg sta, kan ik nu in een ruimte met duizenden boeken hetzelfde doen.
Ik voelde me even weer kind toen ik daar in de bibliotheek de eerste boeken uit de schappen pakte. Een zee aan boeken voor me. En als ik wil kan ik ze allemaal lezen! Vroeger was ik een kind dat elke week naar de bibliotheek ging en wel meerdere boeken per week las. Het bracht een beetje dat gevoel terug. Ik kan elk verhaal lezen en ik mag zelf kiezen welke. Wow.
Tevens kwam er ook een gevoel van overweldiging toen ik er daadwerkelijk stond. Er staan heel veel boeken en hoe weet ik welk boek ik wil gaan lezen? Willekeurig op basis van een icoontje of kleur van kaft of dikte van boek pakte ik vele boeken uit het schap om na het lezen van een enkele zin vaak meteen weer terug te zetten in de kast. Het duurde even voordat ik een achterkant vond waarvan ik de gehele tekst las. Best wel even, langer dan anderhalf uur even om een boek te vinden waarvan ik dacht: ja, dat verhaal wil ik lezen en beleven. Een vrouw van mijn leeftijd hielp me bij de eerste keer scannen en uitlenen.
Vervolgens at ik mijn middagsnack op een houten buitenbankje en las ik een bibliotheekboek. Het boek is na de eerste pagina’s al best wel weer fantastisch. Als alles is gezegd van Anne Griffin.
ruimte voor woorden 