Tag: over de dood

winteractiviteiten

in mijn buurt
Er zitten buurtkatten op het dak van mijn tuinschuurtje, katten springen onzichtbaar en met een onverwachte plof op mijn serredak, katten in mijn tuin, katten net buiten mijn tuin en één avontuurlijke kat IN mijn serre. Allemaal verschillende katten. Denk ik. Sommige zijn zwart en sommige wat minder zwart. Of wit of grijswit of oranje. Ze zijn allemaal welkom en ze zijn ook allemaal schrikkerig en een enkeling toch wel nieuwsgierig.
Het roodborstje, de koolmees, pimpelmees en merel hebben ook mijn tuin hier gevonden, ondanks de aanwezigheid van de kat en de kauw.
De buurtboerderij op vijf minuten lopen hier vandaan heeft geen katten. Het heeft wel een ezel die naar me balkt en een paard dat me treurig aankijkt. De plek heeft ook vrij zicht voor een schitterende zonsopgang. Nu is die verschijning van de zon wel heel vroeg (rond 5.30u) en zie ik hem alleen vanuit mijn slaapkamerraam opkomen. Ergens in december, januari en februari was het een ideale ochtendwandeling. In de vrieskou onder een prachtige lucht doorlopen of in de mist niet verder zien dan vijf meter.
Al verder lopend door de buurt, over de landweggetjes zie ik onderweg ook een vlindertuin die nu met de verandering van seizoen de eerste vlinders laat zien. Een landgoed waar de laan prachtige bomen heeft en de ezel, kippen, pauwen en schapen die samen gemoedelijk in een weiland staan te staan.
Sinds eind februari zijn de vogelgeluiden in stijgende lijn ook steeds meer aanwezig. De krijsende kauwen in mijn tuin en rondom het huis zijn er bijna non-stop.

keukentaferelen
Ja, jaa, jaaa….Nog steeds geen 4-pits gaskookstel gekocht, maar die ene fijne kookplaat kookt ook de soepen en pastagerechten. De airfryer is de perfecte aanvulling en de aanwinst van het jaar tot nu toe. Bijna dagelijks in gebruik. Geroosterde spruiten is favoriet. Van de week pompoenblokjes met courgette en wat gesmolten feta was ook best wel uitmuntend smaakvol te noemen. Of broodje afbakken of een bitterbal airfryeren. Mijn grote combi magnetron/oven stond te verstoffen in mijn schuurtje in verband met de grootte en dat ik drie deuren door moest voordat ik iets met mijn eten kon doen daar. Nu staat het goed functionerende bakbeest bij iemand in zijn studentenhuis. Een moeder kocht hem als verjaardagscadeau voor haar zoon.
Januari was wellicht wat vroeg voor een waterijsje, maar een griep en keelpijn en weinig zin in eten bracht de trek naar de watermeloenijsjes. Begin maart is mijn nieuwe vrieskist aangevuld met het traditionele perenijsje.
Ook vond ik een recept voor een komkommer-tonijnboot, bestrooid met rode ui (zoetzuur uit potje, heerlijk lekker) die ik omring met aardappelkroketjes (uit de airfryer natuurlijk). Varianten met kip, rauwkost en gebakken uitjes zijn in mijn hoofd ook al gemaakt.
En waarom ik werd aangezet om te schrijven, een opsomming te maken van mijn winteractiviteiten? De aankoop van een beschuitenbus. Ik ben enthousiast dat mijn beschuiten nu in een bus zitten. Nog niet helemaal in vrede met het feit dat een hele beschuitenrol net niet past in mijn bus. En tevens ligt dat waarschijnlijk aan mij. Ik, die wellicht niet een officiële beschuitenbus heb gekocht, maar een ronde glazen pot met deksel die er leuk uitziet en past tussen de planken van mijn keukenkastje.

de zon van de zee
oktober 2024 – kleurrijk

november 2024 – parels

maart 2025 – fabelachtig

huis-tuin-en-keuken-klussen
Vele gaatjes in muren geboord om dingen op te hangen. Dat is de korte samenvatting. Met als hoogtepunt de door mij perfect gemeten en geboorde en geïnstalleerde twee haakjes (met schroeven en pluggen) voor een grote spiegel in mijn woonkamer. Zelf de spiegel eraan ophangen lukte niet. Te zware spiegel en boven mijn macht helaas niet in mijn eentje te tillen. Het was dus een vraag voor enkele weken, heb ik goed gemeten? Met mijn vader als hulp en getuige bleek dat ik exact de juiste wijdte had gemeten en geboord. Die spiegel hangt zowel horizontaal als verticaal kaarsrecht. ‘A je to’ in het kwadraat gevoel!
Mijn toilet is nog steeds de ruimte die het meest compleet voelt. Al de andere ruimtes zijn leefbaar en functioneel. Ik ervaar geen haast met allerlei keuzes maken. Ik voeg om de zoveel tijd een element toe. Ik had bijvoorbeeld voor ogen in de keuken zo’n stang boven het keukenraam en dan allerlei kruidenplantjes ophangen die in de zon kunnen groeien. De stang hangt. De plantjes en kruiden nog niet. Mijn hoofd vol ideeën, alleen nog niet het juiste beeld kunnen creëren in werkelijkheid.
Ook heb ik boekenkasten vastgemaakt aan de muur. Lampen en elektriciteitsdraden op de juiste manier met elkaar verbonden, lichtknoppen uit elkaar en weer in elkaar gezet. Kasten voor in de serre neergezet en zelf nieuwe knopjes gemonteerd. Een deurklink vaster gedraaid, een schroefje vervangen in een scharnier en een gordijn korter gemaakt.
In de tuin heb ik stoeptegels gelegd, stenen verplaatst en experimenteer ik met een wilde wingerd waarvan ik hoop dat ie tegen de schuurmuur omhoog gaat groeien.
Komende week is de bruine trap aan de beurt. Ooit ben ik al gestart met schuren en kwam ik drie treden ver. En dat ik dan mijn trap een hele dag niet kan gebruiken was lang een argument om niet verder te gaan, maar volgens Google en later mijn gezonde verstand: ik kan natuurlijk trede om trede schilderen waardoor het functioneel blijft. Ik verwacht een weekproject (of langer), want donkerbruine verf met daaronder lagen van turquoise blauw en geel is niet in één laag opgeknapt. Een nieuwe kleur kiezen is ook nog een keuze die ik heb te maken. Schuren is stap één en ik begin morgen. Beloofd.
Projecten als de radiator wit spuiten (nu grijzer dan grijs), slaapkamermuur toch een andere kleur, de voortuin anders inrichten, in de serre ‘iets handigs’ toevoegen om mijn wasrek te verbergen, staan op mijn lijst die tegelijkertijd langer en korter wordt.

vogels spotten
Activiteit van de afgelopen maanden: vogels herkennen in geluid en beeld. Het heeft wat serieuzere vormen gekregen, omdat ik er nu een cursus voor volg (o.a. vier theorie avonden van 2,5 uur en zes zaterdagochtendwandelingen à 3 uur), regelmatig een verrekijker om mijn nek heb hangen en een app heb gedownload die vogelgeluiden herkend (Merlin Bird app, voor de geïnteresseerden onder ons).
Het is veel kijken, luisteren, opzoeken en oefenen. Fluitgeluiden herkennen vind ik (mijn oren) ingewikkeld. Het zien lijkt makkelijker, maar tegenlicht en ontelbare verschillende mogelijkheden en onderscheid tussen vrouwtjes en mannetjes maakt het bijna een officiële studie.
Mensen die enthousiast hun passie delen maken me blij. De ochtendwandelingen zijn fijn. Het euforische moment beleven van een vogel spotten en herkennen in geluid en beeld, gebeurt af en toe.
De ontdekking tot nu toe en daarbij behorend wonderlijk gevoel: het geluid van een roerdomp. En dat ik een boomkruiper (kbv’tje (klein bruin vogeltje), gaat alleen omhoog en met gecurvde snavel) over de hele boomstam kon volgen door mijn verrekijker.

over boeken
Deze winter ben ik gestart met het lezen van een heleboel boeken en ook weer gestopt met het lezen van al die boeken. Interessante boeken waarvan ik de laatste pagina wel heb gelezen, zijn:
* Lessen in chemie – Bonnie Garmus;
Het boek liet me grinniken en gniffelen en zuchten. Ik vind de hoofdpersoon dapper, veerkrachtig en een strijder. Ik herken me in de twijfel over de eigen wegen die we willen bewandelen en hoe we dat voor mekaar gaan krijgen. Het verhaal motiveert om met moed te lezen.
* Morisaki´s boekwinkel – Satoshi Yagisawa;
Dat beeld van zo’n overvolle boekwinkel met een ongedwongen sfeer. Iedereen die van boeken houdt kan binnenlopen, struinen en snuffelen en met goede zin en het vooruitzicht van het gaan lezen van een onbekend verhaal weer naar buiten lopen. Ieder van ons heeft een verhaal en soms een plek met rust nodig om de koers des levens te veranderen als men dat wil.
* Zij en haar kat – Makoto Shinkai, Naruki Nagakawa;
Het verhaal brengt wat balans, zachtheid. Niets extreems heftigs, wel menselijk met herkenbare emoties. En ik droom graag weg bij de gedachte dat ik en mijn kat (en elke hond die ik ontmoet) ook dezelfde uitstekende en niet hoorbare, maar wel voelbare, dialogen uitwisselen met elkaar.
* De zeven echtgenoten van Evelyn Hugo – Taylor Jenkens Reid;
Zeven keer trouwen, ja dat kan. Alles kan. Een fijn decemberboek dat ik vlot las.
* Een kwestie van dood en leven – Irvin D. Yalom, Marilyn Yalom
Over een echtpaar dat in aparte hoofdstukken ieder voor zich hun eigen uiteenlopende perspectieven deelt. Over hun naderende dood, het leven dat ze geleefd hebben en de liefde tussen hen.
* Buitengewoon briljante wezens – Shelby van Pelt;
Over een octopus in een aquarium die met humor stukjes over zijn verleden vertelt en een schoonmaakster die hem lijkt te horen en begrijpen. De schoonmaakster, die zich verdrietig voelt over het verlies van haar zoon en haar man. Een verhaal waarbij een dier een stem heeft, blijft me boeien.
* De ontembare vrouw – Clarissa Pinkola Estés
Dit boek heeft geen einde, het is niet uit te lezen. Het is lezen, wegleggen, een leven leven en dan het boek er opnieuw bij pakken en nog een keer lezen. En dan weer leven. En dan weer lezen. En dan weer leven. Oneindig.
Het gaat over de wilde natuur van de vrouw en al haar lagen. De rivier onder de rivieren (Rio Abojo Rio). Archetypen, Jung, mythen, cultuur.

ademen
Oja, ademen. Dat was best een ding voor me de afgelopen maanden. Dat ik merkte dat ik mijn adem inhield. Dat het ademen niet automatisch ging. Dus ondanks al dat ik heb gedaan en gezien, gaat de meeste energie naar ademhalen.
De zon die schijnt, is helpend. Ik kan me niet herinneren dat de zon me ooit deze warmte heeft laten voelen. Vroeger gaf de zon me vaak felheid in mijn ogen, een rodere huid en zweet onder mijn oksels. Nu zet ik mijn zonnebril op en lijkt de zon wat zachter, wat meer in haar kracht.

zonsopgang bij de buurtboerderij

een dag vol

Soms overvalt het me. Een weemoedig gevoel. Het gebeurde gisteren toen ik door de winkelstraat van Valkenswaard liep. Het komt onverwacht. Het wordt niet aangekondigd, het is niet gepland en dan is het er opeens. Niet per se verdrietig of niet oké. Het gebeurt en het is.

De vroege vroege dag begon met een fantastisch helder fluitconcert van de vroege vogels die voor mijn huisje tegelijkertijd met mij wakker werden. Vervolgens ontdekte ik per auto nieuwe paden die me leidde naar het terugbrengen van het boek Lentetuin van Tomoka Shibasaki (oordeel: mwah) naar de bibliotheek van Valkenswaard. Bij het naar buiten lopen stond er een ideaal bankje in de zon en daar at ik een banaan als ontbijt. Ik kreeg een ‘smakelijk eten’ van een lieve mevrouw met haar hond en een aansluitend gesprekje over het weer en wat een mooie dag het was.

Al zittend daar in het zonnetje ontving ik een berichtje van de huisbaas met de vraag of hij deze ochtend mijn koelkast zonder vriesvak kon vervangen voor een koelkast met een vriesvak. Ja, fijn. Het vooruitzicht van waterijsjes eten en brood kunnen invriezen, maakte me blij. Het voelt als een cadeautje. Luxe om dat straks weer te kunnen doen. Aangezien ik ook niet zat te wachten om hem op zijn vingers te kijken hoe hij de koelkasten zou wisselen, besloot ik het centrum van Valkenswaard in te lopen. Ik was er nooit geweest en aangenaam verrast door best veel winkels die ik wel kan waarderen. Hier en daar zag ik de grote merken en ook veel unieke kledingboetiekjes.

Mama zou dit wel leuk gevonden hebben. Opeens was die gedachte er. Ja, dat vond ze zeventien jaar geleden leuk. Hebbedingen winkeltjes. Beetje neuzen, rondstruinen, niet echt iets nodig hebben en toch overal even willen kijken. Toen ze nog leefde vond ze het leuk. Had ze het nu, zoveel jaren later nog steeds leuk gevonden? Ik weet het niet. Het bracht voor nu een herinnering aan haar terug en dat was fijn. Hoe onverwachts het ook gebeurde, op die fijne zaterdagochtend in de lentezon was ze even bij me en liep ze met mee door de winkelstraat van Valkenswaard. Vervolgens zag ik een café met een rood DE uithangbordje. Daar ging ze graag naar toe als we in Eindhoven waren, het officiële DE café en dan kon ze haar koffiepunten inwisselen en een cappuccino drinken en een taartje eten. Ik ging naar binnen als troost voor het gevoel van weemoed, even in memorie een kopje rooibosthee drinken en enkele pagina’s lezen in een nieuw boek.

Bij terugkomst in mijn huisje was de koelkast met vriesvak bijna geïnstalleerd, werd de keukenkraan nog wat vaster gedraaid en een haakje aan de buitendeur geplaatst, zodat die niet elke keer wagenwijd open waait als ik frisse lucht binnenlaat. Ik at mijn lunch, liet mijn benen even rusten en besloot toen al fietsend naar de supermarkt te gaan voor mijn gewenste waterijsjes.

Ik fietste een extra lange route met niet geplande omwegen, want de zon was zo fijn. Ik zag het verschil in groenheid om me heen in vergelijking met vorige week. Onderweg staan de bankjes in de zon al op me te wachten, waar ik weer kan gaan zitten om de boeken te lezen die ik wil lezen. Het voelde geruststellend, dat de bankjes er nog steeds staan en dat die dagen en momenten weer gecreëerd gaan worden.

Na thuiskomst waste ik mijn haren, plofte ik met ietwat vermoeide benen op de bank en at ik mijn watermeloenijsje (die toevallig ook nog in de aanbieding was). Wat een geluk!

gezocht en gevonden

Het is zo fijn om buiten te zitten en gewoon te kijken. Alles is precies zoals het moet zijn. Geen enkele wanklank.* (blz. 53)

Ik zit met mijn gezicht heerlijk in de zon, ik kijk uit op een park, ik zie en hoor de vogels fluiten en een lieveheersbeestje besluit dat mijn trui haar tijdelijke rustplaats is. Naast mij zitten twee mensen aan een tafeltje die een eerste date hebben. Een zonnebril op mijn neus. Een boek in mijn schoot. Ik voel me oké. Best wel oké. Geen enkele wanklank.

Ik lees Ik heb het de tuin nog niet verteld van Pia Pera. De titel is net zo fantastisch als de woorden die ze heeft opgeschreven. Ik ben gek op de naam Pia. Ze is Italiaanse, ze heeft de ziekte ALS en is stervende. Ze verbindt haar gedachtes over haar leven en komende dood met haar Toscaanse tuin. Ze deelt herinneringen, reflecteert aan de hand van de groei en bloei en de dood en seizoenen die er ook in haar tuin plaats vinden. Ze schrijft over schrijvers, de boeken en perspectieven waar ze zich in herkent. Ze is zich bewust van haar groeiende lichamelijke beperkingen en is langzaam maar zeker (en soms met strijd en vertwijfeling en angst) steeds meer dingen uit handen aan het geven. De tuinman Giulio uit Sri Lanka helpt haar om haar tuin zo lang mogelijk in leven te houden.

Er zijn geen hoofdstukken, geen doorlopend verhaal. Het zijn vele wijsheden die ik beetje bij beetje elke dag lees. Ik heb vijftig pagina’s gelezen en op elke pagina is er wel een zin of een woord waarbij ik denk: ja. Ik laat een traan om de doeltreffendheid van haar zinnen. Gedachtes die ik heb en waar zij blijkbaar mijn woorden voor heeft gevonden.

In de eenzaamheid van de tuin, in de schaduw van een eik, waar niemand iets wordt opgelegd, is het prettig om je over te geven aan een verrukkelijke gedachteloosheid, om zich ideeën en beelden te laten vormen en ontbinden met dezelfde onsamenhangendheid als de wolken aan de hemel.

De helderheid van alleen op de wereld zijn.* (blz. 36)

Deze ochtend startte ik met het doel om de bibliotheek van Valkenswaard te bezoeken. Voor de boekenclub (yeah, ik ben toegelaten!) lezen we Lentetuin van Tomoka Shibasaki. Tweedehands, een e-book versie of in de bibliotheek van Boxtel is het dunne boekje niet te vinden. Nieuwprijs is me te duur en na wat online speurwerk kwam ik uit bij de bibliotheek van Valkenswaard. Ook daar is er een soort van manier om per boek te lenen en niet meteen voor een jaar lid te worden. Ik ben wederom aangenaam verrast. De mogelijkheden zijn eindeloos in deze tijd van leven.

Anderhalf uur later en wat andere wegen gefietst dan in eerste instantie gepland, heb ik het boek in mijn handen. De dag is te mooi en het gevoel te fijn om niet even ergens een plekje te vinden om een kop thee te drinken. Vandaar het moment in de lentezon op het terras.

Daar in de zon op het terras besefte ik wat het gevoel toch was wat al een paar dagen bij me is. Het zijn andere dagen. Anders betekent voor mij vaak verandering, het onbekende en nog niet beleefde avonturen. En dat is het allemaal. Sinds vorige week heb ik een nieuwe baan. Het gevoel dat ik voel is van lang lang geleden. Ik ervaar een soort van ‘zin’ en goede moed. De eerste werkdagen en momenten laten me terugdenken aan mijn taxi dagen. Wie het nog niet wist, tijdens mijn studie heb ik taxi gereden voor ouderen en gehandicapten. Voor mij was het toen een ideale bijbaan waarin ik zelfstandig mocht werken, auto rijden, met mensen praten en niet elke dag hetzelfde is.

Het nieuwe werk heeft veel van die facetten. Ik kom bij mensen thuis om ze te ondersteunen bij praktische hulpvragen. Denk aan: computerondersteuning, administratie ordenen, huishouden organiseren, sociaal netwerk uitbreiden. Ik rijd rond door Eindhoven en omgeving, ik heb ontmoetingen met mensen en ik help waar ik kan. Het is overweldigend, ik voel me niet zeker in mijn kunnen en het op uur en tijd en verkeer en alles wat ik aan het begin van de dag nog niet weet wat later kan gebeuren, zorgen (nu nog) voor onrust en ietwat spanning in lijf en hoofd. En dat is blijkbaar allemaal bij elkaar best oké.

Mijn maatstaf voor het vinden van nieuw werk koppelde ik aan de gedachte: werk mag fijn zijn en daarnaast wil ik mijn boek kunnen blijven lezen. Ik bedoel daarmee dat ik uitgedaagd mag worden en aan het einde van de week ook genoeg energie en ruimte heb om mijn boeken te blijven lezen. Het is nog vroeg. Het is werkweek twee. Ik lees vandaag mijn boek. Én ik kijk uit naar de vogels die me morgenvroeg weer wakker gaan fluiten, zodat ik een werkdag kan starten waarvan ik nog niet exact weet wat het zal brengen.

…om allemaal tuinman te worden. (…) toezicht houden op het welzijn van elk voelend wezen, waardoor elke soort zou kunnen floreren, maar zonder de bestaansmogelijkheden van elke andere soort in de weg te staan.* (blz. 14)

* uit het boek van Pia Pera: Ik heb het de tuin nog niet verteld