Willy, de tuin en het huis

In een moment was (is) het even al wat ik nodig had (heb) en tevens al wat ik niet kan vangen in de woorden van een gedachte. Oftewel een gevoel. Het is een moment dat vervliegt zo snel als dat het er was. Het is niet vast te houden, los te laten of te omarmen. Het komt en gaat. Het stroomt. Het beweegt. Ik word er aan herinnerd dat alles veranderd, continue.

Ik krijg geen woord bedacht, wat het exact omvat. Kalmte komt het meest in de buurt. Kalmte in mezelf en om me heen. Toch doe ik ook een poging tot meer woorden, want de twee weken zijn voelbaar in lijf en hoofd en in de herinneringen die ik niet wil vergeten. Ik was twee weken met Willy, de rode kater, in Oldenburg Duitsland voor een huiszit.

Het waren warme, fijne, fantastische geweldige dagen in een comfortabel huis en met een prachtige tuin. Ik heb wat gefietst langs de kanalen, op meerdere bankjes gezeten en elke dag nieuwe groei in de tuin opgemerkt. Ergens ging het leven doen, over in het (even) zijn in het leven. Ik las vijf boeken. En warempel wel, had elk verhaal een toevoeging aan het gevoel en de plek waar ik even in kalmte kon zijn.

De kat – Takashi Hiraide
De meest overduidelijke titel. Op de voorkant staat als recensie: ‘Je hebt voortdurend het idee dat er onder deze vederlichte vertelling een grote en diepe waarheid schuilt’ (de Volkskrant). Ik heb niet het idee, het is zo. Een hele diepe waarheid die wordt verteld in soms onbekende woorden en verwijzingen, maar met een fijnheid en puurheid qua Japanse schrijfstijl die ik blijf waarderen. Het is beeldend en grappig en herkenbaar. En het gaat ook over een huis en waar je je thuis voelt in de wereld. De hoofdpersoon beschrijft zijn tuin en de vogels en het schouwspel wat hij ziet. Het is het zien van dat alles. Het opmerken, het bewust zijn. De kat die hun leven binnen wandelt en wat het hen brengt. De persoonlijkheid die het echtpaar beiden op een verschillende wijze bij de kat zien. De verbinding, de liefde en het niet vanzelfsprekende.

Ik las het verhaal in een fantastische tuin en overal waar ik keek en op elk moment van de dag was er weer iets anders te zien en te horen. Willy de kat die mij zag, ik die hem zag. Een karakter die ik mocht leren kennen, hij die me toeliet in zijn leven. Ik mocht zijn manieren observeren en zijn routines volgen. Hij ging op zijn rug liggen binnen het uur dat ik er was en ik mocht zijn koppie aaien. Hij liep met me mee in de ochtendroutine van de tuin verzorgen en water geven. Hij was in mijn buurt, maar niet op mijn schoot. Hij genoot van de ochtendzon en tevens toonde hij me de kalmte van zitten en liggen in die zon. We waardeerden elkaars aanwezigheid en het bracht ons beiden iets wat we nodig hadden en toch konden we ook onze eigen weg weer gaan. Een wederkerigheid die ik zelden als zo vanzelf heb ervaren.

Toen god een konijn was – Sarah Winman
Het verhaal liet me verwonderen en bewonderen. Al wat een klein meisje mee kan maken in een leven vol veranderingen en verdriet. Fantastisch mooi geschreven en met bewondering gelezen. Soms leek het te absurd en toch dacht ik dan: wat als de wereld, het universum zo zou werken? Het verwonderen over de wereld waarin ik leef en dat dat soort verhalen daadwerkelijk opgeschreven worden. God kan een konijn zijn. Als kind kan en mag je zo denken. Je kan je konijn god noemen en dat logisch vinden en daar troost bij ervaren. Het leven is daarnaast onvoorspelbaar triest en liefdevol en verdrietig en grappig. De tuin en Willy gaven me de ruimte om niets te willen, behalve zoveel pagina’s lezen en omslaan op een dag als dat ik wilde. Dat er kalmte ontstaat in het zitten op een stoel en genieten van een verhaal dat zo fijn en waardevol is.

Huize Volverve – Monique van Roosmalen
Toen kwam er ter herinnering het boek van Huize Volverve. De bewuste rijkdom voor ieder van ons dat we hopelijk oud kunnen worden. En hoe oud we ook mogen worden, er is een geschiedenis die ieder van ons met zich meedraagt. Een levensverhaal dat zich vormt met de jaren die passeren. Herinneringen die gevuld zijn met schaamte, vreugde, verlies, de dood, liefde vinden en verliezen. Is het beeld dat er wordt geportretteerd het beeld van hoe we onszelf zien? Is dat wat we voor onszelf hebben bedacht ook de waarheid waarin het leven zich om je heen vormt?

Het huis met de kersenbloesem – Sun-mi Hwang
Dit verhaal bracht wederom de aandacht terug naar de natuur en de bevestiging van hoe belangrijk omgeving is. Voor mij en meerderen met mij. De tuin. Elke ochtend mocht ik even rondlopen en zien wat er weer veranderd was in de tuin waar ik even mocht verblijven. Welke bloem is gaan bloeien, hoeveel tomaten zijn nu toch echt rijp en welke komkommer is nu groot en groen genoeg om in mijn salade te verwerken? Welke aardbei kan vandaag geplukt en gegeten worden? Het water elke dag aanvullen voor de vogels, zodat ze kunnen drinken en badderen. Zoveel te zien en te observeren elke ochtend. Wat is de verandering? Wat was er gisteren nog niet en nu wel? Wat mis ik vandaag, wat gisteren nog een ontdekking was? De kersenbloesem die niet bloeide in mijn tijdelijke tuin, maar wel in het boek. De zachtheid, de werkelijkheid van het leven dat voorbij gaat in een snelheid die niet bevatten is. Het verandert per dag en men denkt het te kunnen controleren, vast te pakken, maar is het dat ook echt? Een boek uit Zuid-Korea met het Oosterse element van het fijne, kleine en ontastbare en toch o zo leefbare waarin we ons allen bevinden. Een zoektocht naar welbevinden. Het willen vasthouden aan een verhaal dat ondertussen op een andere manier is gevormd en niet overeenkomt met de realiteit die je zelf wil. Hoe leef je dan toch verder? Een man die terugkeert naar het enige huis dat ooit een paar jaar in zijn jeugd als een soort van thuis voor hem voelde. De herinneringen kloppen gaandeweg het verhaal steeds minder met de huidige werkelijkheid.

Eve Green – Susan Fletcher (Engelse versie)
Tot slot een verhaal in het prachtige Wales. Het leven en de dood die Eve Green vanaf een jonge leeftijd (achter)volgt. Het mysterie van de ontvoering van een jong meisje waar geen antwoord op wordt gevonden. Het blijft onopgelost. Al de vragen worden niet beantwoord in het boek. Hoe fijn deze twee weken ook waren, ik heb niet opeens antwoorden op mijn werk-, zingeving- of levensvragen. Het blijft onopgelost en hoe kan ik toch zo kalm en fijn en ontspannen de afgelopen weken zijn? Zijn in al die onbekendheid. Fietsen, lezen en op vele banken en stoelen zitten. Al dat omgeven door het groen van bomen en blauw van water. Water dat kabbelt of ik het nu wil of niet. Het beweegt. Eve Green leeft haar leven in al wat haar is overkomen, de mensen die ze ontmoet, de liefde die er altijd was, al waar ze niet voor heeft gekozen en toch wat onderdeel is van haar verhaal.

Willy, de tuin en het huis
Willy, de tuin en het huis gaven mij kalmte. In mij en om mij heen. Ik had tientallen dingen kunnen doen en ergens in al die dagen daar waren Willy, de tuin en het huis al dat ik nodig had. Het was er fijn en rustig. De ligging was niet het meest fantastische weidse uitzicht ooit en ik sliep niet in het meest stille huis. Wel had het de groene, bloeiende tuin, een trouwe Willy en een huis dat mij een soort van geborgenheid bracht. En een ´ik´ die kon lezen op elke stoel in elke hoek van de tuin en het huis.

Ik ben niet meer daar. Ik mis ze. Willy, de tuin en het huis. Het gevoel is er nog ergens in de verte, zo’n sluimerend gevoel op de achtergrond waarvan je weet dat het er ooit was, en toch ook ongrijpbaar in het heden. En toch geruststellend fijn dat het nu bij mij is. In gevoel en hoofd (en foto’s) kan ik er naar terug als ik wil.

Ik kon wegdromen bij een verhaal, in de schaduw van de bladeren van de boom.

het roodborstje

Ik kan niet tekenen. Wie heeft dat bedacht, dat ik niet kan tekenen? Ik. Ik heb dat ooit zelf in mijn hoofd gehaald toen ik ergens tijdens mijn tijd op de middelbare school mezelf ging vergelijken met anderen. Ik kan me nog een moment herinneren dat we een zelfportret moesten tekenen in de tekenles en naar mijn idee lukte het maar niet. Ik ging toen naar de docent en vroeg om hulp. Hij zette vijf lijnen erbij en toen was het ‘beter.’ Het klopte dat de tekening meer lijkend was, maar het was alleen ‘gelukt’, omdat de docent verbeteringen had aangebracht (dacht ik). Het voelde niet meer als mijn tekening.

Heb ik tekenen ooit leuk gevonden? Ik heb er geen specifiek idee bij of ik het leuk vond. Ik was vroeger wel van de origami en knutselen. Inkleuren van plaatjes vond ik ook leuk, precies tussen de lijntjes kleuren en mooie kleuren kiezen. Nu kan ik me soms nog een half uur vermaken met van die volwassenkleurplaten.

Levenslessen worden geleerd. Iets creëren is leuk. Wil ik tekenen? Dan ga ik tekenen. Het gaat er niet om of het goed of slecht is. Het gaat erom dat ik er plezier aan beleef.

En zo kwam het dat ik ergens in de afgelopen weken in de vroege ochtend aan het tekenen ging. Ik was vroeg wakker (lees: rond 4.45u) en ik kon niet slapen. Ik was al een paar dagen op zoek naar een foto van een roodborstje en dat wilde maar niet lukken. Ze vliegen me letterlijk om mijn oren, roodborstjes deze dagen, maar ‘mooi’ op beeld heb ik ze nog niet gevangen. Online een foto vinden was een optie, maar ik heb een foto nodig waarbij het beeld het liefst auteursrechtvrij is. Ik had warempel een schetsboek en potloden in huis. Die had ik vorig jaar rond kerst gekocht, omdat ik toen zin had om te knutselen maar ik wist niet wat..

Ik kan toch geen roodborstje tekenen? Hoe doe ik dat? Waar begin ik? Licht. Het is nog schemerig buiten. Ik maak ietwat licht om te kunnen zien wat ik schets. Niet te veel licht, ik wil nog niet té wakker worden. Ik google: hoe teken je een roodborstje? Ik vind een zes stappenplan. Het oogt overzichtelijk en niet te ingewikkeld. Ik volg de stappen. Ik kijk en vergelijk continue. Waarachtig, na een half uur is er een soort van lijkend roodborstje verschenen. De contouren in ieder geval. Nu nog wat gaan inkleuren. Hoe werkte dat ook al weer? Geel en rood wordt oranje? Waar houdt het rode borstje op en waar begint het meer bruine gedeelte van de veren van de vogel? Ik doe maar wat en check elke keer door het schetsboek op afstand te houden of ik me een beetje kan vinden in mijn creatie. Op een gegeven moment stop ik, want ik ga alles stom vinden. Terwijl ik het in het begin nog een soort van oké vond, van wat ik had getekend. Ik laat het schetsblok open op mijn tafel liggen en ook alle kleuren potloden liggen er los naast. Ik hoef niet alles meteen op te ruimen. Even de rommel zo laten zoals die is.

Gedurende de dag loop ik er langs, pak ik een potlood op en kleur ik wat bij. Allemaal op gevoel. Het plaatje van internet is al lang niet meer het voorbeeld dat ik volg. Ik teken en kleur wat ik wil.

ruimte voor woorden over de dood

En waarom heb ik een tekening van een roodborstje nodig? Ik had een beeld nodig bij een lezing die ik ga geven. Met een lichte kriebel in mijn buik en nieuwsgierige blik doe ik iets anders. Iets wat redelijk onbekend is en me ook oncomfortabel laat voelen. Het nadenken over het hoe en wat, ontwikkelen, creëren en (onverwachte) tekenen voelen fijn en geven energie. Het daadwerkelijk daar gaan staan en delen, denk ik nu nog niet te veel over na. Stap voor stap.

Wat ga ik doen? Ik ga praten over de dood. Ik deel geheel vanuit mijn ervaringen, opgedane kennis over de dood en waar ik dan aan denk. Ik gebruik beeld, tekst en geluid om voorbeelden te geven en te ondersteunen wat het voor mij zinvol maakt om met de dood bezig te zijn.
Men gaat met iets naar huis om over te mijmeren. Wat het ‘iets’ dan ook moge zijn. Het kan een gedachte zijn die nog niet eerder is gehoord over de dood, een tekst die aanspreekt of een zin die herkenning geeft. Via onderstaande link is het iets uitgebreider toegelicht (het zijn niet allemaal mijn eigen woorden).

wanneer: donderdag 12 oktober 2023 (start 19.30u tot +/-21.00u)
locatie: Grand Café De Bank Best

Ben of ken je iemand die het wellicht interessant vindt? Deel gerust onderstaande link en meld je aan.

ruimte voor woorden over de dood – 12 oktober 2023 – start 19.30u

elk punt van staan

De zon valt binnen door mijn raam en verwarmt mijn voeten die ook al sokken aan hebben. Ik doe de praktische en huishoudelijke taken in de ochtend. Ik ga fietsen om er even uit te zijn. Ik fiets richting het groen en fietspaden waarvan ik weet waar ze eindigen. Ik zie de bankjes al voor me waar ik onderweg eventueel op kan gaan zitten. Ik bedenk oneindige routes in mijn hoofd van welke weg ik kan fietsen om uiteindelijk uit te komen bij dat ene terras.

Het terras waar ik al tientallen keren eerder op afstand naar heb gekeken, vandaag is de dag dat ik een tafel uitkies om er ook te gaan zitten. Aan een tafel naast mij zit een keurige dame met een gezellig, wit hondje op haar schoot. Ik hoor haar een gewone thee en wit brood met een kroket bestellen. Vervolgens babbelt ze tegen haar hondje, die gelaten en met tevredenheid alles over zich heen laat komen. Ik bestel een kop rooibosthee.

Met een dampende kop heet water die nog bezig is om van kleur te veranderen, open ik een boek om de eerste pagina te lezen. Gebroken van Michael Robotham. De eerste woorden brengen herkenning. Bath University, daar ben ik geweest. Hé, de Clifton Suspension Bridge, ook die naam ken ik. Gaat dit boek over die locatie in Bristol, Engeland waar ik vele maanden gewandeld heb met Eddie? Ja. Na het lezen van nog wat meer pagina’s blijkt het verhaal nieuw en de omgeving zeer vertrouwd.

Het is een willekeurig boek dat ik heb gevonden in één van de bibliotheekkastjes die ik regelmatig bezoek en bekijk als ik aan het fietsen ben. Ik heb het lezen hervonden, mijn budget is beperkt en dus zag en vond ik deze ideale manier van boekenruil. Ergens in de buurt van één van mijn vaste fietsroutes vond ik dit boek in een keurig geordend bibliotheekkastje langs de weg. Een psychologische, literaire thriller. Niet het normale genre wat ik lees, maar ergens zag ik de uitdaging om een keer wat anders te lezen. Uiteindelijk gaat het verhaal ook over de dood (fijn) en komt de schrijver uit Australië (een land waar ik ook mooie herinneringen aan heb). De achterflap klonk interessant genoeg om ervoor te kiezen om het boek mee te nemen in mijn fietstas. Ik had, tot het lezen van de eerste bladzijdes, niet door dat dít de plaats van het verhaal zou zijn.

Ik vind het bijzonder en opmerkelijk dat ik van alle boeken die ik kan kiezen, onbewust een verhaal kies die ook weer vele herinneringen oproept. Als in het boek een bos, een straat, een gebouw wordt genoemd, dan denk ik: dat ken ik, daar ben ik ook geweest! Toen ik met de huiseigenaren kennismaakte en sprak over de huis- en oppaszit ging één van de eerste opmerkingen over de brug vlakbij hun huis. Dat de Clifton Suspension Bridge bekend stond (staat) om een plek om van af te springen. Het verhaal in Gebroken start met de zelfmoord van een vrouw, die van die brug springt.

Even komt de gedachte naar boven: is doorlezen en een ander beeld van Clifton krijgen, door de ogen van de schrijver, een goed idee of juist niet? Het vertroebelt wellicht mijn eigen, fijne blik van de tijd dat ik daar was of biedt het juist een ander perspectief en brengt het een nog onbekend stuk waar ik nog nooit ben uitgekomen? Tijdens het tikken van deze woorden, zie ik het schilderijtje in mijn huisje hangen wat de eigenaren mij cadeau hebben gegeven bij mijn laatste afscheid uit Clifton. Het is een schilderijtje van de Clifton Suspension Bridge vanaf de grond kijkend naar de brug daarboven. Bijna gelijk aan een foto die ik ooit eerder zelf heb gemaakt. Ook stond ik meerdere keren van boven naar beneden naar de beroemde brug te kijken. Of ik heb een foto dat ik in het bos aan het wandelen ben en een glimp opving van het grotere geheel.

Elk punt van staan, biedt een andere kijk op de brug. Op het leven.

Met de warme kop rooibosthee in mijn hand begin ik aan een nieuw hoofdstuk.