de dag dat ik naar de Kamer van Koophandel ging

De korte versie en conclusie van de dag is: ja, ik sta met ruimte voor woorden officieel ingeschreven bij de Kamer van Koophandel! Ja, je kan mijn naam noemen (graag zelfs) als je iemand ontmoet en denkt dat ik wellicht van betekenis kan zijn in de vorm van:
• begeleiding bij verlies, verdriet, rouw, sterven en levensvragen.
• schrijven van teksten over de dood en het leven. Denk aan: (hulp bij) afscheidsspeech, een persoonlijk gedicht cadeau doen, boekrecensie schrijven, interview afnemen en uitwerken of beschrijving (ervaringsbezoek) van een tentoonstelling / evenement / voorstelling / bijeenkomst die een link heeft met verlies, sterven, de dood en het leven.

CONTACT:
ruimte voor woorden | Claire Faasen
06-28234226
| ruimtevoorwoorden@gmail.com
http://www.ruimtevoorwoorden.com

Dankjewel ♥

De lange versie van deze dag en de (sneeuw) belevenissen, lees je hieronder.

woensdag 8 maart 2023
Het is een dag waarvan ik wist dat er wellicht wat sneeuw zou gaan vallen. Ik had namelijk al vijf scenario’s bedacht van hoe ik van mijn huisje naar de Kamer van Koophandel in Eindhoven zou gaan en of ik überhaupt wel zou gaan. Een afspraak verzetten is altijd een optie.

Het begon in het voorgaande weekend al bij het checken van het weerbericht. Het liefste ga ik namelijk op de fiets naar Eindhoven. De weersvoorspelling veranderde en werd elke keer bijgesteld van regen, naar droog, naar sneeuw en weer regen. Met de auto? Ja, alleen dan wel uitvogelen waar handig te parkeren in het centrum. En de dinsdag voor de woensdag dacht ik aan de trein. Wellicht met de fiets naar station Best en dan ben ik zo in het centrum van Eindhoven? Of desnoods met auto naar station Best (gratis lang parkeren is daar een optie) en dan met de trein? Uiteindelijk besloot ik dinsdagavond laat om woensdagochtend vroeg te kijken hoe het weer zou zijn.

Ik sta op met de woorden: wel, niet, wel, niet, wel, niet, wel, niet. WEL. Ja, ik wil vandaag naar de Kamer van Koophandel. Dus ik ga. Door de sneeuw. En er zitten voor mij een aantal kleine avonturen in deze dag. Werkt mij ov-kaart nog? Hoe en waar kan ik er ook al weer geld opzetten? Is er wel parkeerplek? Is de weg wel veilig? Ben ik op tijd? De grootste onrust, ik wil niet te laat komen. Dus vertrek ik meer dan op tijd en wetende dat ik altijd op het station van Eindhoven nog iets kan drinken (en naar het toilet kan gaan).

En lopen door sneeuw vraagt om bergschoenen, maar ja, dat is niet heel netjes en professioneel voor een inschrijving bij de Kamer van Koophandel. En toch ook wel passend bij mij, dus ik ga met twee sjaals, handschoenen, rugzak en mijn bergschoenen aan op pad. De route naar het station van Best is door de vele auto’s en een sneeuwbui iets vertraagd en ik heb alle tijd. Voor het lang parkeren is nog een enkele plek beschikbaar en het opladen van de ov-kaart gaat vlotter dan gedacht.

En vervolgens sta ik te wachten op de trein. Oja, dit gevoel van wachten. Niet gemist en toch is dat het reizen met het openbaar vervoer. En gezien worden. Allemaal mensen die je aankijken en zien of niet willen zien. Ook niet gemist. Nog best wel druk qua mensen gezien de sneeuw en de tijd van 09.00 uur. Ik kan niet zitten, maar tien minuten staan en leunen is prima te overzien.

Aangekomen op het station in Eindhoven ben ik te vroeg en dat voelt kalm. Beneden aan de trap van het perron linksaf of rechtsaf? Ik zie links de trap naar boven, naar CoffeeLab. Genoeg plek om te zitten en tevens keuzestress welke plek ver genoeg van de muziekboxen is. Een prachtig uitzicht op de sneeuw die blijft vallen en de taxiplekken waar het een komen en gaan is.

Ik bestel een chai latte. De smaak brengt me terug naar alle koffietentjes die ik in Canada van binnen heb gezien.

Ik schrijf wat gedachtes op om de tijd te overbruggen. Ik maak een woordzoeker en ik kijk uit het raam naar alle mensen die iemand komen brengen of halen bij het station. Ik zie een vader en moeder die hun zoon (ik gok mijn leeftijd) wegbrengen. Moeder krijgt een kus op de wang en omhelzing. Vader steekt zijn hand uit, zoon negeert de hand en geeft een knuffel. Zoon glimlacht. Zoon loopt weg met een koffer en rugzak. Moeder weifelt even en kijkt hem na. Vader loopt ondertussen een rondje om de auto om te inspecteren of de sneeuw geen schade heeft aangericht.

Ik kijk naar de tijd en besluit te betalen, naar het toilet te gaan en de route naar de Kamer van Koophandel te gaan lopen.

Het voordeel van het station in Eindhoven is dat je een stukje onder de grond kunt lopen. De poortjes door gaat makkelijk, behalve dat een Engelssprekende man mij wil volgen, zonder te betalen. Ik stop, draai me om en zeg: back. Hij moppert en loopt de andere kant op. Ik loop na twee seconden door en ben verbaasd dat ik dat woord en in die duidelijkheid heb uitgesproken.

Voorzichtig verder lopend en ietwat glijdend over de sneeuw arriveer ik te vroeg en toch op tijd bij het kantoor. Ik zit nog geen twee minuten en mijn naam wordt genoemd. Een jonge vrouw steekt haar hand uit en stelt zich voor. Ze heeft een leuke (vind ik) kleurrijke rok en hakken aan. De make-up en haarstijl zijn om door een ringetje te halen. Binnen de twee zinnen dat ze praat, zegt ze dat ze mijn naam mooi vindt. Ze heeft altijd gedacht dat als ze ooit een dochter krijgt, wil ze haar Claire noemen. Of Allison. Ja, dat vindt ze ook een mooie naam. Ik loop in mijn bergschoenen met haar mee naar haar plek.

We nemen de vragen en informatie door die ik van tevoren heb ingevuld. Al snel blijkt, dat het wenselijk is als ik één werkactiviteit kies. Niet begeleiding én schrijven. Het is een hobbel waar ik sinds het begin tegenaan loop en de stap om me daadwerkelijk in te schrijven vaak heeft tegengehouden. Ik wil niet kiezen. Ik denk even aan het advies dat iemand me gaf: schrijf je in, dat is het belangrijkste, de rest wordt later wel duidelijk.
Ik kies op papier voor verlies-, rouw- en stervensbegeleiding. De medewerkster is relatief nieuw in haar job en vraagt zich hardop af in welke categorie ruimte voor woorden valt en welke code erbij hoort. Coach? Nee, zeg ik duidelijk. Ik wil niet motiveren of sturen. Ik begeleid, ondersteun en loop mee met iemand op hun weg. Het stelt me gerust dat ze niet weet onder welke code verlies-, rouw- en stervensbegeleiding valt. Met al wat ik heb gelezen en onderzocht bracht het mij precies dezelfde vraag. Waar valt het onder? Ze wil overleggen met een collega die in gesprek is, dus we wachten. Ze stelt een vraag over wat ik exact wil gaan doen. Ik vertel. Ik stel een wedervraag en vervolgens gaat zij vertellen en deelt ze een persoonlijk stukje van haar levensverhaal. De handdruk en felicitaties na een uur maken de inschrijving officieel en het voelt bevestigend. Dankjewel.

De weg terug door nog meer sneeuw gaat gemoedelijk. Ik heb alle tijd. Als ik terug ben op station Best is het de missie om nog wat vogelvoer te kopen en een boterham voor de lunch te vinden. Als ik anderhalf uur later bij mijn huisje ben en de sneeuw al weer aan het smelten is, voel ik me blij. Vandaag is de dag dat ik naar de Kamer van Koophandel ben gegaan.

Ik heb geen foto van het officiële moment van ondertekening. Wel vastgelegd op beeld is het eerste briefje dat nu in de lokale AH hangt.
Ik loop er regelmatig langs en dacht: zal ik? En nu doe ik.


over de dood (en het leven)

Hoe ga je om met de gedachte dat een dierbare gaat sterven of (onverwacht) is overleden? Waar denk je aan bij de dood? Hoe ga je om met verdriet, angsten en verlies? Wat is helpend voor jou en wat niet? Wat is rouw? Hoe kijk je naar je eigen sterfelijkheid? 

Naast het verliezen van een dierbare kan elke grote levensverandering invloed op je hebben. Denk bijvoorbeeld aan verlies van werk, langdurige ziekte, een scheiding, leven met iemand met dementie of verhuizen uit een vertrouwde omgeving.

Ik bied een luisterend oor, tijd en de gelegenheid om te delen wat men wil delen over een verlies, een huidige ziektediagnose, komende dood en/of levenszaken die aandacht vragen.

  • Het is voor iedereen (alle leeftijden) die een keer wil praten over een verlies, het leven en de dood.
  • Eerste kennismaking is gratis en vrijblijvend. Daarna een tarief van €60 per uur.
  • Omgeving: Eindhoven, Tilburg, ‘s-Hertogenbosch en omliggende dorpen.

Mijn naam is Claire, 40 jaar. Ik heb de hbo lerarenopleiding Nederlands en de post-hbo opleiding voor verlies-, rouw- en stervensbegeleiding afgerond. Ik wil graag ruimte bieden aan ieder die het fijn vindt om een keer hardop gedachtes te delen over wat hen bezighoudt.

Zelfportret. Een foto van een vrouw met bril, halflang krullend haar, blauwe trui en een gekleurde sjaal.

Voor vragen of inplannen van een kennismaking kan je contact met me opnemen via:
06-28234226 of een bericht sturen naar:
ruimtevoorwoorden@gmail.com

ruimte voor woorden | KVK-nummer: 89487257

over sterven

Verlies, sterven en doodgaan komt af en toe en opeens dichtbij. Als de mens geconfronteerd wordt met ziekte of als naasten ziek worden, ziek zijn en uiteindelijk komen te overlijden. Soms is er geen aanloopperiode en is de dood onverwacht, geen tijd gegeven om ernaartoe te leven. 

Ik twijfel al om welk woord te gebruiken als ik schrijf over de dood. Sterven, overlijden, doodgaan, er niet meer zijn, heengaan?  

Wat ik leer en waar ik elke keer aan herinnerd wordt, is dat er niet één weg is in wat helpend en helend is voor de mens en haar verlies en haar verdriet. Er zijn vele kanten, vele mogelijkheden, vele perspectieven. Soms is het hardop delen van gedachtes voldoende. Soms is concrete, praktische, creatieve en/of professionele hulp wat steunend en helpend is. Soms is het te vroeg om aandacht te geven aan het verlies en de emoties, het gevoel. In mijn beleving kan de mens die verlies ervaart dit op geheel eigen wijze en tempo doen.   

Ik kan er veel over vertellen en tevens ook weer niet. Het is voor iedereen anders. Ik weet niet wat de ander voelt. Een verlies wat ik heb meegemaakt is niet gelijk aan een soortgelijk verlies van wat een ander meemaakt. Ik kan het me niet precies voorstellen. Ik denk dat ik het soms een klein beetje kan begrijpen en uiteindelijk is de conclusie: ik weet het niet. Ik kan niet voelen wat de ander voelt.  

Ik lees tegenwoordig steeds meer over onderwerpen waar ik mezelf in herken. Ik lees niet meer door als ik iets zie waar ik me niet in kan vinden. Ik wil die weerstand niet. Vele levens, vele ervaringen en vele perspectieven. Er zijn zoveel meningen en gedachtes om te delen over de dood (en het leven), juist omdat iedereen het anders ervaart.  

Sterfelijkheid gaat in mijn gedachte ook over het leven. Leven en sterven horen bij elkaar. Ik vind het fijn om gedurende mijn levende leven soms al stil te staan bij mijn sterven. Het hoeft niet, het kan, het mag. Hoe ga ik sterven? Hoe kijk ik dan terug op mijn leven? Zijn er angsten? Heb ik er invloed op, wil ik er invloed op hebben? Soms brengt het verdriet en soms besef. Gedurende mijn leven al voelen dat ik iemand ga missen als die er niet meer is, vind ik op een bepaalde manier geruststellend. Ik voel iets, het doet me wat. Ik hou van die ander en ik ga die ander missen. Ik mag die ander missen. Het is logisch dat ik die ander ga missen. Het maakt me soms ook verdrietig en angstig. Ik wil nog niet verder zonder de ander.  

In mijn beleving is sterven onvermijdelijk en ik wil het niet negeren (of uitstellen om er over na te denken). Ik kan doodgaan niet leuk vinden en toch zal het op een dag met mij en mijn naasten gebeuren. Dit leven is eindig. Ook daar is weer veel ruimte in. Is dit het enige leven, gaan we echt dood? Of gaan we over? Leven we verder? Of is dit leven, HET leven? 

In accepting death as inevitable, we don’t label it as a good thing or a bad thing. As one of my teachers once said to me, “Death happens. It is just death, and how we meet it is up to us.” – Joan Halifax

Het gaat tijdens een sterven en bij een verlieservaring, niet om het willen oplossen of verlichten van een pijnlijk of verdrietig iets. Het gaat er om, als men dat wil en als men dat kan, om erbij te blijven. Bij jezelf en bij de ander. Het kunnen dragen van je eigen stuk en het kunnen verdragen wat er bij de ander gebeurt. En als je dat niet wil of kan, is dat ook oké en menselijk.  

Voor mij persoonlijk is er de oefening en de wil om erbij te blijven. Te blijven bij een emotie, een gevoel, hoe onaangenaam het ook kan zijn. En er ook bijblijven als ik me fijn voel. Een geluksgevoel niet willen wegwuiven en juist omarmen dat dat er ook is voor mij. Het is helend voor mij om een emotie te voelen. In lichaam en geest. Een verdriet, de angst of de euforie en de blijdschap. Het afgelopen jaar heb ik die kunde bij mezelf ontdekt en dat was niet altijd fijn. Het was niet leuk en toch merk ik dat het helend is. Een gevoel valt niet te beschrijven. Het is iets wat je voelt. Het is. Hetzelfde geldt voor pijn. Fysieke én mentale pijn is voor iedereen anders. Artsen vragen wel eens op een schaal van 1 tot 10 hoeveel pijn het doet? Mijn zes is niet gelijk aan de zes van iemand anders. Het is niet te peilen of in te schatten via een systeem. Het gaat om de unieke mens en hoe die een gevoel en dus pijn ervaart. Het vergt oefenen, struikelen, vallen, blijven liggen als dat fijn voelt en ook weer kunnen opstaan. Hoe vaak het ook nodig mocht zijn.   

Ik wil graag schrijven over verlies, rouw en sterven en tevens is er zoveel om over te schrijven. Zo niet helder, tegenstrijdig en zoekend als ik kan klinken in mijn woorden, zo is het leven en sterven voor mij ook.  

Contact? In juli 2022 heb ik mijn post-hbo opleiding voor verlies- rouw- en stervensbegeleiding afgerond. Mocht je een keer iets willen delen over een verlies, de dood of het leven, dan wil ik graag die ruimte bieden.

Je kan rechtstreeks contact met me opnemen via:
06-28234226 of een bericht sturen naar ruimtevoorwoorden@gmail.com

Via verlies, rouw- en stervensbegeleiding kun je meer lezen over wat ik aanbied.