een sterfdag

Vanochtend schreef ik met pen op papier de datum van vandaag: 17 maart 2023. Op dat moment besefte ik dat vandaag de sterfdag van mijn moeder is. Zestien jaar geleden was de dag, laat in de avond tegen middernacht, dat we afscheid van haar namen.

Afgelopen dagen heb ik wel aan de datum gedacht. Vanochtend stond ik niet op met deze datum als eerste gedachte. Ik zag in de vroege ochtend een roodborstje op het hoogste puntje van de vogelvoerpaal zitten en ik legde niet de connectie. Ik dacht er pas bewust aan toen ik met de hand de datum van 17 maart opschreef.

En nu ik deze woorden tik en ik kijk rechts uit mijn raam, zit daar weer een roodborstje. Op zoek naar eten en snel bewegend over het gras. Ik verleg mijn blik en ik kijk naar de wit/roze tulpen die ik kocht, omdat ik er zin in had. Gisteren hingen de stengels zo laag op de tafel dat ik dacht ze niet meer overeind zouden komen. Vandaag staan ze best al wel weer fier overeind.

Met elk jaar dat sinds 2007 is voorbij gegaan, is mijn leven veranderd. Ik denk op dagen als deze vaak aan van alles wat ik heb meegemaakt en waar ze niet meer bij is geweest. Soms stelt het me gerust als ik denk dat ze toch nu en dan meekijkt en meeleeft. Waar ze dan ook is. Soms wil ik niet dat ze zou zien wat ik wel en niet heb gedaan. Jaren die vol zaten met ontmoetingen, reizen, nieuwe woonplekken en werk. Jaren, weken, dagen waarbij tranen, verdriet, gemis, vrijheid, persoonlijke overwinningen en nieuwe herinneringen zijn ontstaan. Ik leef zestien jaar zonder haar.

Herinneringen brengen iets troostends. Meestal denk ik aan mijn moeder in de vorm van fijne en liefdevolle herinneringen, blije momenten die we samen hebben beleefd. Het verdriet van de jaren van haar ziek zijn en de laatste maanden voor haar dood komen weleens voorbij, maar vullen niet het merendeel van mijn gedachten.

De herinneringen die nu gemaakt worden door ontmoetingen met mens (en dier) en door ervaringen – leuke dagen, verdrietige momenten- zijn wat ons verbindt en ook wat later (ooit) de herinneringen zijn waar we aan gaan terugdenken als de een of de ander er niet meer is. Voor mij werkt het troostend, terugdenken aan herinneringen die ooit zijn gemaakt. Al het mooie én ingewikkelde wat men verbindt met de ander. Het is tevens ook een tegendraads gebeuren. Het verlangen naar een moment van toen en weten dat het nooit meer zo zal zijn op een soortgelijke manier. Het niet meer kunnen vasthouden van iemand van wie je houdt, maakt dat wat ooit was, verdrietig is voor nu. Een gemis en daarnaast voel ik dankbaarheid dat het ooit een moment van samenzijn is geweest.

Soms voelt het allemaal ver weg, herinneringen van toen. Soms is het dichtbij. We hadden elkaar ooit in ons leven en nu niet meer.

Ik herinner me toen ik klein was dat ze allemaal kleine vlechtjes in mijn haar maakte en dan gebruikte ze van die witte lipjes (die horen bij boterhamzakjes) om die aan de uiteinden van de vlechtjes vast te maken en dat ik ging slapen en dat het dan pijn deed aan mijn hoofd als ik op mijn kussen ging liggen en dat ik dan de volgende dag een hele bos met pluizig wafelhaar had. Of het kopje thee dat stond te wachten als ik thuis kwam uit school. Of de hele keukentafel vol met peulen en en doperwten en dat die gedopt moesten worden voor het wecken, de aardbeien die we geplukt hebben. De middagen samen met haar in de stad, winkel in en winkel uit. Of toen ik saxofoon speelde en ze met me meefietste naar de muziekschool en dat ze dan daar op me wachtte, even naar de dichtstbijzijnde ijssalon ging, en vervolgens met me terugfietste door de donkere bossen. Of dat ze op de rand van mijn bed zat om me welterusten te wensen. Of de speculaaskoekjes die we samen bakten. Of onze hond die bij haar op schoot kroop, hoe groot ie ook was. Of die mintgroene vervaagde badjas, die ze bijna elke ochtend aanhad als ze naar beneden kwam. Of dat moment tijdens haar feest dat ze vijftig jaar werd (volgens mij was het toen) en dat ze laat in de avond nog luidkeels meezong met Meat loaf´s Paradise by the dashboard light.

Het laat me glimlachen en huilen op een dag als deze.

een moment van toen
gedragen naar het heden