een denkwijs

Het is de tweede week op een rij dat ik tulpen in huis heb. Ja, de kleuren zijn mooi en ja, het geeft een lentegevoel. Waar ik het meest van geniet is de zichtbare groei en veranderingen die ze ook tonen. Soms binnen uren nadat ze in het water staan, gaan de bloemen al iets meer open. Soms is de verandering zichtbaar na een nacht in het donker. Soms is het na een dag van werken buitenshuis en binnenkomen en zien dat de zon de stengels nog langer heeft gemaakt. Het is ook het besef dat soms opeens de bloei weg is en de eerste blaadjes loslaten en vallen.

Ik lees zo af en toe hoofdstukken uit het boek The Artist’s Way* van Julia Cameron. Het is een boek om 12 weken in te lezen (en mee te werken) met als doel om de kunstenaar, creatieve zelf, in jezelf weer aan te wakkeren. De uiting van de creatieve zelf is in elke kunstvorm mogelijk. Met schilderen, interieur, fotograferen, beeldhouwen, knutselen, tekenen, schrijven. Het gaat om het creëren, het maken en hoe men als individu zijn creatieve zelf (weer) kan vinden.

Elke week gaat vooraf aan een thema met essays. Denk aan: herstellen van identiteit (wie ben ik?) of kracht (wat geeft mij inspiratie, energie?) wat betekent verbinding voor mij? Vervolgens zijn er elke week opdrachten te maken. Ik maak bijna geen opdrachten. Ik lees de verschillende thema’s, die vind ik fijn. Verder volg ik zoveel mogelijk de twee basisprincipes die aan het begin van het boek worden beschreven.

Het eerste principe gaat over de morning pages (ochtendpagina’s) en het houdt in dat je in de ochtend drie (of meer) pagina’s vol schrijft met alles wat er in je hoofd, gevoel en systeem zit. Het is voor niemand anders om te lezen en zelfs niet voor jezelf om terug te lezen. Het gaat om het open en eerlijk delen van alles wat in het hoofd zit. Met de achterliggende gedachtes als dat ’s ochtends reeds op papier is gedeeld, dan hoeft het in de komende dag niet zo ergens op de achtergrond in het hoofd mee te blijven bewegen. Ook dat de routine van schrijven in de ochtend zo werkt, dat als je elke dag hetzelfde blijft schrijven (positief en negatief) dan ontkom je er niet meer aan. Het positieve gaat bevestigend werken, het negatieve is niet meer te negeren en er ontstaat uiteindelijk een verandering, actie om het anders te gaan doen. Ik ben begonnen rond de kerstperiode. Ik schreef toen elke ochtend trouw een aantal pagina’s. In het begin was ik soms zoekend naar woorden om de pagina’s te vullen. Ik herhaalde veel, soms alleen losse woorden. Met de tijd ging het soepeler en soms werd het één pagina en soms wel tien pagina’s vol met zinnen. Op werkdagen in de ochtend lukt het schrijven zelden, maar tijdens de vrije en vroege ochtenden lukt het best aardig. Ik schrijf de woorden ook in mijn mooiste notitieboekje dat ik al lang in mijn bezit had, maar bewaarde voor ‘de beste tekst ooit’.

Het tweede principe dat ze voorstellen is dat je wekelijks met jezelf op artist date (kunstenaars date) gaat. Het is een specifiek moment gedurende de week, waarin je tijd vrij maakt voor jezelf om iets te doen wat inspiratie geeft. Het kan zijn dat je een half uurtje ergens in een cafeetje gaat zitten, kopje thee drinken en een boek lezen. Of alleen naar die filmvoorstelling gaan die je graag wilt zien. Of een bosje bloemen kopen en zelf bloemschikken. Interieur veranderingen die al lang in het hoofd zitten en nu bewust tijd voor wordt gemaakt. Of even naar een kringloopwinkel, omdat je het fijn vindt om nieuwe ontdekkingen te doen. Of ik die bijvoorbeeld een klein stickerboekje kocht en vervolgens elke ochtend een sticker mag kiezen en plakken bij de morning pages. Het is vooral iets doen uit een gevoel van blijheid, inspiratie en energie om creatief te zijn. Oftewel: je (kind) kunstenaar voeden. (pag. 102)*

En wat voedt mij, inspireert mij? Van alles. Van natuur, tot vogeltjes die zingen, een gesprek, een wandeling aan zee, een schilderij, een boek, fietsen door onbekend landschap, de zonsopgang, dieren knuffelen en tulpen die voor mijn ogen groeien en bloeien. En nog vele andere dingen die die ik nu niet noem en er ook zijn.

Wat je ook denkt of gelooft te kunnen doen, begin eraan. In actie ligt magie, de welwillendheid en kracht besloten. – Goethe (pag. 164)*

Het woord magie vind ik fijn. Het onbekende, niet-wetende wat er gaat gebeuren en het avontuur dat ik ook associeer met het woord. De magie is aanwezig in mijn leven. Ik denk aan al de ontmoetingen met mens en dier, mijn reizen en werkmogelijkheden. Het waren ooit de momenten van doen, omdat ik het wilde en vaak met de bijbehorende gedachte: en ik weet het allemaal niet precies, maar ik zie wel waar ik uitkom.

Magie is overal. Het is afhankelijk van mezelf. Momenteel is de magie er en tevens is er de angst. Angst voor falen en tevens angst voor het niet doen.

Dus ik wil doen. De magie leven samen met de angst aan mijn zijde.

* The artist’s way / Je weg in de wereld
Julia Cameron
ISBN 9789400512696
2020

zielsgelukkig

ZielsGelukkig is een ander klein boekje dat ik te leen heb van een andere lieve gever. Het gaat over de bankjes waar je op kan gaan zitten gedurende je leven. Indirect gaat het ook over de dood en toch meer over het leven en al wat daarbij geleerd, gehoord en beleefd wordt.

Al lezend realiseerde ik me dat ik letterlijk op vele bankjes gezeten heb en ook nog steeds ga zitten. Meestal kies ik een leeg bankje en dan komt er regelmatig iemand naast me zitten. Zelden ga ik op een bankje zitten waar al iemand zit. In ZielsGelukkig gaat het verhaal over de bankjes waar al iemand op zit en waar de hoofdpersoon naast gaat zitten. Elk bankje brengt een verhaal, een perspectief over het leven van de hoofdpersoon. Ik, als lezer, lees mee met wat de hoofdpersoon aan het ontdekken is tijdens haar wandeling en de bankjes waar ze op gaat zitten. Ik kan niet anders zeggen dat het voor mij herkenbare wegen en bankjes zijn.

‘(…) Daarom is in het hier en nu zijn zo belangrijk voor je. Het kenmerk van een gelukkig mens is dat hij een hele dag aan de oever van een rivier kan zitten zonder zich daar schuldig over te voelen. Hij leeft volledig in het nu.’ – pag. 36*

Het is een lieflijk verhaal. Geen grote nieuwe ontdekkingen, meer een zachte beweging richting een reeds bekend iets en tevens ook nog niet helemaal het besef van wat het is en doet. Toch lijkt het geruststellend te werken, voor mij dan in ieder geval. Er komen woorden in voor als: ziel, Thuis, (bescherm)engelen en universum.

Er staan ook woorden in het boek, zoals: inspiratie, creatie, herinneringen, liefde, angst, loslaten, vertrouwen en dankbaarheid. Het boek beschrijft in die zin ook levensthema’s. Dagelijkse zaken die in die woorden wellicht nooit zo benoemd worden en toch elke dag voorbij komen. Het zit ‘m in samen het eerste kopje koffie van de dag drinken met je partner of juist alleen. Liefde? Het is het naar buiten lopen en de zonnestralen voelen en het zingende vogeltje in de boom spotten. Dankbaarheid? Het is tranen laten om een verdrietig muziekstuk en al de momenten die daar aan verbonden zijn. Herinneren? Het is het creëren van een schilderij, omdat de natuur ruimte brengt en geeft. Inspiratie?

Al je beste beslissingen starten met inspiratie. Inspiratie komt van een dieper niveau dan dat van je denkende brein. Juist in situaties waarbij je niet denkt, de momenten tussen je gedachtes, zijn de momenten waarop je inspiratie krijgt. Net als intuïtie is inspiratie een soort gevoel. Je voelt het letterlijk in je lichaam wanneer je een goed idee krijgt. – pag. 42*

Ik kan het boek vandaag nog een keer lezen (het heeft ongeveer 100 pagina’s) en dan lees en onthoud ik weer andere woorden en zinnen. Het is een boek dat ik kan openslaan en één alinea of pagina is genoeg om een dag mee te vullen. Op de achtergrond van mijn dagelijkse bezigheden kan ik even denken (en voelen) over wat ik ook al weer las en hoe dat voor mij werkt en gaat.

En is dan de conclusie dat als je op alle bankjes hebt gezeten in het leven, dan ben je zielsgelukkig?
Weet ik niet. Ik doe. Ik leef. Ik ben onderweg en af en toe ga ik op een bankje zitten.

* ZielsGelukkig
Marie-Claire van der Bruggen
ISBN 9789085708063
2011

tegelijkertijd

Ik zit in een druk eettentje een kop thee te drinken en een boek te lezen over de dood. Om mij heen is er veel geluid. Van lichte achtergrondmuziek tot bestek dat klettert op borden tot een baby die huilt tot een gesprek naast mij tussen twee personen, dat als ik me concentreer tot in detail zou kunnen volgen. Er is een contrast tussen het levende leven om me heen en verdiept zijn in een boek over de dood en verlies.

En toch schetst het een beeld van hoe dat gaat. De dood en het leven zo naast elkaar. Ik denk wel eens terug aan het moment in de auto dat we op een doordeweekse dag onderweg waren naar de uitvaartdienst van mijn moeder. Ik zie ons rijden over het viaduct en auto’s rijden de oprit op en af, onderweg naar hun dagelijkse werk of wellicht een ander gebeuren dat zich in hun leven afspeelt. Het is niet aan de buitenkant te zien. Wij gaan naar een plek toe om afscheid te nemen van iemand van wie we houden. De rest van de wereld gaat door. Die stoppen niet. De dood was dichtbij ons op deze dag en toch gaat bij een ander het leven ook door.

De dood en het leven bestaan tegelijkertijd. Het is in hetzelfde moment bij elkaar of we het beseffen of niet. Soms overvalt die gedachte me. Met mijn hoofd en ratio kan ik daar dan niet bij, bij het besef dat de één leeft en wellicht fantastisch blij en gelukkig is en de ander, in exact hetzelfde moment, bezig is met verlies en de dood.

Er zijn momenten in mijn leven geweest dat de dood de overhand had. Het was een continue woord met bijbehorende gedachtes. Waar gaat men naar toe als dood dood is? Hoe voelt dat? Wil ik doodgaan? Wanneer ga ik dood? Stopt pijn als je er niet meer bent? Of neem je het mee? Leven was er dan ook wel in de momenten als ik aan al die vragen dacht, automatisch, maar niet bewust en niet uitgaande van het leven dat zich tegelijkertijd ook afspeelt.

Er zijn momenten dat leven de overhand heeft, meestal heeft het leven de overhand. De dood is er wel, sporadisch, en toch nooit vergetend.  Soms ga ik zo tot in detail dat ik denk: het vogeltje dat deze winter bij mijn raam zat, is die er volgend jaar dan ook weer op dezelfde plek, vliegt ie nog ergens rond? Of ergens in een prachtig buitenland lopen en een verhaal horen over een brug waar nu extra beveiliging is, omdat mensen dit als plek kozen om te sterven.

Ondertussen is mijn thee koud geworden. De tafel naast mij is niet meer bezet. De baby ligt tevreden te slapen in de wandelwagen. Het leven verandert voor mijn ogen.

In een veranderende wereld
in het leven
op de golven van de zee
is geen enkele zekerheid verweven.